son-pu-1
Thiết bị công nghiệp

Sơn PU là gì? Cách pha sơn PU cho gỗ

May 19, 2018
Spread the love

Trong 1 khoảng thời gian dài trước khi sơn PU xuất hiện, người ta thường hay sử dụng cách đánh bóng vecni cho đồ gỗ. Tuy nhiên hiệu quả của phương pháp này không đem lại như mong đợi, chính vì vậy mà sơn PU đã ra đời.
Với những kinh nghiệm nhiều năm trong ngành gỗ, chúng tôi hy vọng bài viết này sẽ giải quyết được thắc mắc của các bạn về sơn PU và sơn PU là gì?

son-pu-cong-nghiep

1. Sơn Pu là gì?

Sơn PU (Polyurethane) là loại vật liệu được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp bởi chúng có độ bền cao và khả năng kháng các tác nhân từ môi trường như: thời tiết, sự oxi hóa,.. Và đặc biệt là gần như “miễn nhiễm” khá nhiều các hóa chất vô cơ và hữu cơ. Ngoài ra còn có khả năng chống chịu được mài mòn tốt hơn hẳn các loại sơn thông thường.
PolyUrethane sau khi được pha trộn với một số thành phần khác có thể sử dụng để thi công sơn nền nhà xưởng với nhiều ưu điểm vượt trội.
Đối với các thợ sơn, sơn PU chính là loại sơn dùng để bảo vệ, đánh bóng và tạo nên một nền màu tự nhiên cho gỗ một cách mịn màng nhất.

2. Tính chất của sơn PU

Sơn PU khác với các loại sơn truyền thống khác nhờ có cấu tạo chủ yếu từ các chất có nguồn gốc hóa học. Thành phần bao gồm:

  • Những chất kết dính: Gồm Polyols (hoặc Polyisocyanate) biến tính, nhóm isocyanate chưa kích hoạt đối với loại sơn 1 thành phần. Loại 2 thành phần thì chất kết dính là Polyester Polyols hoặc polyols.
  • Chất đóng rắn: Gồm nhiều thành phần khác nhau như Polyisocyanate, MDI,… Lớp này chỉ có ở sơn PU 2 thành phần (2K)
  • Chất tạo màu: Gồm có màu che phủ và màu động và chỉ xuất hiện trong các loại sơn màu. Thành phần tạo màu này phải đảm bảo không có độ ẩm cao cũng như không phản ứng với các chất có trong nhóm isocyanate vì sẽ làm biến đổi tính chất sơn
  • Hệ dung môi: Đây là các chất dùng để pha loãng các thành phần khi tiến hành sơn. Các dụng môi này phải không được có phản ứng trao đổi chất với những thành phần có trong gốc sơn ban đầu.

son-pu-1

3. Thành phần hoàn chỉnh của lớp sơn PU

Nhiều người không biết sơn PU là gì thường tưởng chúng chỉ là một loại duy nhất. Tuy nhiên để có thể đảm bảo đầy đủ chức năng bảo vệ và làm đẹp, khi sơn sản phẩm cần phải thực hiện đầy đủ 3 lớp sau:

  • Sơn lót: Sau khi đánh bóng gỗ bằng giấy nhám và làm sạch bề mặt, cần có một lớp sơn lót để trá vào những chỗ lõm hoặc che đi những khuyết điểm có trên gỗ.
  • Sơn màu: Đây là bước để tạo nên màu sắc cho sản phẩm. Bạn cần phải dựa vào chất liệu gỗ và yêu cầu của khách hàng mà chọn màu cho phù hợp. Hiện nay thường ưu tiên chọn các loại sơn để làm nổi bật các đường vân và màu sắc tự nhiên của gỗ.
  • Sơn bóng: Đây là lớp ngoài cùng, có công dụng bảo vệ màu sắc và đánh bóng bề mặt, tạo sự sức hút cho sản phẩm. Lớp sơn này khi khô lại có bề mặt khá cứng và có khả năng kháng nước, mối mọt tốt.

4. Các loại sơn PU phổ biến

Có rất nhiều loại sơn PU khác nhau được sử dụng trên thị trường để đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dùng. Tuy nhiên chúng có 3 loại chính là sơn 1K, sơn Vinyl và sơn giả gỗ.

4.1. Sơn 1K

Sơn 1K là loại sơn 1 thành phần, thường được dùng cho các loại đồ gỗ, mây tre, gốm hoặc kim loại.

Ưu điểm của sơn PU 1K

  • Khả năng bám dính tốt, độ bền uốn cao, chịu được mọi loại thời tiết phức tạp, bề mặt sơn có độ cứng rất tốt.
  • Sơn 1K sẽ rất bền màu, không bị ố vàng sau một thời gian dài sử dụng, màu sắc luôn đẹp như ban đầu.

Nhược điểm

  • Không kháng được dung môi: Nếu bạn đặt sản phẩm đã hoàn thiện vào trong một dung môi nào đó thì chúng sẽ phản ứng và bị hòa tan ngay.
  • Không kháng trầy: Nên cần bảo vệ sản phẩm rất kỹ lưỡng nếu không sơn sẽ bị bong tróc khi có tác động của ngoại lực.

4.2. Sơn Vinyl

Đây là loại sơn được sản xuất dành riêng cho các ngành công nghiệp. Có thể dùng sơn Vinyl để làm sơn lót hoặc phù bề mặt đều được.
Ưu điểm nổi bật của loại sơn này chính là có độ bám dính và bền uốn tốt, nhanh khô, dễ sử dụng và không có màu. Tuy nhiên độ cứng của nó lại không được đánh giá cao.

4.3. Sơn giả gỗ

Là chất liệu chính để làm lớp sơn màu cho gỗ để giữ được các đường nét tự nhiên của chất liệu. Đây là loại sơn tổng hợp của rất nhiều loại sơn, cách pha sơn giả gỗ cần người thợ sơn phải có nhiều năm kinh nghiệm.
Để thực sự biết được sơn PU là gì, bạn cần phải có nhiều thời gian và công sức tìm hiểu hơn. Đối với những người thợ gỗ hoặc sơn công nghiệp, bạn cần nắm rõ tính chất hóa học, vật lý của từng sản phẩm khác nhau để áp dụng cho phù hợp.

5. Cách pha chế sơn PU và Quy trình sơn

5.1. Cách pha chế sơn PU

– Cách pha sơn lót: 2 lót : 1 cứng : 3 xăng
– Cách pha sơn màu: 1 cứng : 5 xăng : tinh màu (gia giảm tinh màu cho phù hợp tùy theo nhu cầu của Khách hàng)
– Cách pha sơn bóng: 2 bóng : 1 cứng : 3 xăng (gia giảm cho phù hợp tùy theo nhu cầu của Khách hàng).

5.2. Quy trình sơn PU

quy-trinh-son-pu

Bước 1: Chà nhám và xử lý bề mặt

Sử dụng máy chà nhám và giấy nhám P240 để chà cho đến khi bề mặt đạt yêu cầu, tùy theo mẫu màu sơn mà để nguyên thớ gỗ hay sơn bóng. Tuy nhiên phần lớn đối với khách hàng lựa chọn sơn PU đều sử dụng mẫu sơn bóng.

Đối với trường hợp bả bột, cần lưu ý trên mẫu sơn có xuất hiện các đường vân gỗ không? Nếu có thì phải bả bột bằng bột màu (thường là màu đen hoặc nâu). Mục đích của bước bả bột này giúp lấp đầy các tim gỗ hoặc các vân gỗ bị khuyết trên bề mặt, tránh trường hợp các bước sau sơn sẽ bị hở và tốn nhiều công sức để sửa lại.

Bước 2: Sơn lót lần 1

Sơn lót lần 1 thường sử dụng lớp sơn không màu, theo tỉ lệ 2:1:1. Tuy nhiên có thể gia giảm hoặc thêm các chất phụ gia khác để điều chỉnh tốc độ bay hơi của sơn.
Ví dụ khi thời tiết nóng, hiện tượng bốc hơi sẽ xảy ra nhanh sẽ làm bề mặt sơn bị nổi tim/ bọt khi. Đây là điều mà các thợ sơn không hề muốn bởi thời gian sửa chữa sau này sẽ rất lâu.
Đến bước này hầu như đã lấp đầy các tim gỗ, giờ đây chỉ cần 1 bước sơn lót, có thể sơn tay hoặc bằng súng phun sơn cũng đều được.

Bước 3: Chà nhám cẩn thận và phun lót lần thứ 2

Tiếp tục chà nhám kết hợp với giấy P320. Với lần sơn lót số 2 sẽ làm gia tăng độ mịn cho bề mặt gỗ, giúp màu sắc đẹp hơn, bề mặt căng mịn hơn. Một số thợ sơn cho rằng việc sơn lót lần 2 là không cần thiết nên bỏ qua bước này, dẫn đến tuổi thọ sơn trên bề mặt sản phẩm thường chỉ kéo dài được đến vài năm hoặc thấp hơn
Quá trình sơn PU đẹp cần phải thực hiện theo đúng các bước và các hỗn hợp đều phải được pha ở tỉ lệ như trên. Thời gian chờ khô từ 25-30 phút.

Bước 4: Phun màu

Sơn màu thực hiện 2 lần. Lần một chỉ sơn khoảng 90% mẫu màu yêu cầu. Sau khi đợi sơn khô từ 15-20 phút, tiếp tục tiến hành sơn màu lần 2 lên bề mặt gỗ, hoàn thiện 100% mẫu màu theo yêu cầu. Tại lần sơn thứ 2, thợ sơn sẽ sơn đậm hơn các chỗ còn thiếu màu. Ở bước này cần bố trí thợ sơn có kinh nghiệm để thực hiện. Việc sơn màu là bước quan trọng quyết định toàn bộ khâu sơn PU đồ gỗ do đó bạn cần có phòng kín tránh bụi, luồng gió lưu thông đủ.

Bước 5: Phun bóng bề mặt

Đến khi lớp sơn màu khô, tiếp tục sơn bóng bề mặt. Nhiều thợ sơn kỹ thì họ sơn thêm 1 lần lót nữa để bảo vệ bề mặt sơn, nhưng theo cách trên trong lúc pha sơn màu chúng ta đã cho lót vào rồi nên không cần.
Có nhiều chất liệu bóng như mờ 10%, 20%, 50%, 70% và 100%, lớp sơn này sẽ có tác dụng làm căng và bóng bề mặt thành phẩm giúp tăng giá trị sản phẩm đồ gỗ. Việc phun bóng cần được tiến hành ở nơi không có bụi bẩn.

Bước 6: Bảo quản và đóng gói

Bảo quán và đóng gói là công đoạn cuối cùng để hoàn tất quá trình sơn PU. Sau khi sơn xong cần có 1 khu vực thoáng, rộng để sản phẩm chờ khô. Khu vực đó phải đảm bảo được yêu cầu tránh bụi bặm và bụi sơm bám vào, bởi nó sẽ ảnh hưởng lớn đến độ thẩm mỹ của thành phẩm.
Thời gian chờ khô rơi vào khoảng 12- 16 tiếng cho cả quá trình sơn PU, tùy theo diện tích của sản phẩm.
Khi lớp màng sơn bắt đầu ổn định nhưng chưa khô hoàn toàn, tổng lượng bay hơi của dung môi chiếm khoảng từ 70-90. Khi màng sơn khô hoàn toàn, sự bay hơi chiếm khoảng 10%

Trong khi sơn PU các bạn có thể gặp nhiều các lỗi nhỏ do tay nghề hoặc các trang thiết bị. Nhưng chỉ cần cố gắng khắc phục những lỗi này chắc chắn bạn sẽ là một thợ sơn tốt.

No Comments

Leave a Reply